PlayStation 5 veya Xbox Series X|S konsolunuzu kurarken akla gelen ilk sorulardan biri, konsolun dikey mi yoksa yatay mı kullanılması gerektiği oluyor. Özellikle PS5’in dik konumda kullanılmasının aşırı ısınmaya veya donanıma zarar vermeye yol açabileceğine ilişkin internette yıllardır çeşitli iddialar dolaşıyor.

Peki gerçekte konsolun yönü performansı veya kullanım ömrünü etkiliyor mu?

Kısa cevap: Modern oyun konsollarında dikey veya yatay kullanım arasında tek başına belirleyici bir fark bulunmuyor. PS5 modelleri ile Xbox Series X ve Xbox Series S, uygun şekilde yerleştirildikleri sürece farklı yönlerde kullanılabilecek şekilde tasarlandı.

Asıl önemli olan konsolun etrafındaki hava akışı, havalandırma açıklıklarının kapanmaması, cihazın dengeli durması ve bulunduğu ortamın aşırı sıcak veya tozlu olmaması.

PS5 dikey mi yatay mı kullanılmalı?

Sony, PS5’in farklı modellerini hem yatay hem de dikey kullanım senaryolarına uygun şekilde tasarlıyor. Ancak kullanılacak stand veya ayak sistemi, sahip olduğunuz PS5 modeline göre değişiyor.

İlk nesil CFI-1000 serisi PS5, beraberinde verilen tabanın hem yatay hem de dikey kurulum için kullanılmasını gerektiriyor.

Daha yeni CFI-2000 serisi PS5 Slim ile CFI-7000 serisi PS5 Pro modellerinde ise yatay kullanım için küçük ayaklar bulunuyor. Konsolu dikey kullanmak isteyenlerin uyumlu dikey standı kullanması gerekiyor ve Sony’nin güncel destek sayfasına göre bu stand ilgili modellerde ayrı satılıyor.

Dolayısıyla PS5 için tercih yaparken yalnızca görüntüye değil, modeliniz için önerilen kurulum yöntemine de dikkat etmelisiniz.

Xbox Series X ve Series S dikey kullanılabilir mi?

Evet. Microsoft, hem Xbox Series X hem de Xbox Series S’nin yatay veya dikey konumda kullanılabilecek şekilde tasarlandığını açıkça belirtiyor.

Xbox’ın tasarım ekibi, özellikle Series X ve Series S’nin ağırlık dağılımının farklı yönlerde dengeli kullanım sağlayacak şekilde geliştirildiğini açıklamıştı. Bu konsollar ayrıca PS5’teki bazı modellerden farklı olarak dikey kullanım için ayrıca takılan bir standa ihtiyaç duymuyor.

Burada da kritik konu cihazın hangi yönde durduğu değil, hava giriş ve çıkışlarının açık kalması.

Konsol yerleşiminde en önemli konu: Hava akışı

PS5 veya Xbox’ın yönünden daha önemli olan faktör, konsolun soğutma sisteminin rahat çalışabilmesi.

Konsollar oyun sırasında işlemci ve grafik birimi nedeniyle ciddi miktarda ısı üretebilir. Fanlar ve dahili hava kanalları bu ısıyı sistemden uzaklaştırmak üzere tasarlanmıştır.

Konsolu çok dar bir TV ünitesine sıkıştırmak, havalandırma çıkışını duvara dayamak veya cihazın üzerine başka elektronik ürünler yerleştirmek sıcak havanın dışarı atılmasını zorlaştırabilir.

Sony, PS5’in havalandırma açıklıklarının engellenmemesini ve konsol çevresinde en az 10 cm boşluk bırakılmasını öneriyor. Ayrıca cihazın uzun tüylü halı veya kilim üzerinde kullanılmamasını, dar alanlara yerleştirilmemesini ve havalandırma bölümlerinde toz birikmesine izin verilmemesini tavsiye ediyor.

Bu nedenle konsolunuzu yerleştirirken önce şunlara bakmanız gerekiyor:

Hava giriş veya çıkışları mobilya tarafından kapanıyor mu?
Konsolun çevresinde sıcak havanın uzaklaşabileceği yeterli alan var mı?
Cihaz kalorifer, soba veya doğrudan güneş ışığı gibi bir ısı kaynağına yakın mı?
Konsolun üzerinde veya havalandırma açıklıklarında yoğun toz bulunuyor mu?
Kablolar hava çıkışını veya konsolun dengeli durmasını engelliyor mu?

Bu koşullar sağlanıyorsa hem dikey hem de yatay kullanım güvenli olabilir.

Dikey kullanımın avantajları ve dezavantajları

Konsolu dikey yerleştirmek, özellikle masa veya TV ünitesinde yatay alanı sınırlı olan kullanıcılar için oldukça pratik.

Xbox Series X gibi kare tabanlı konsollar dikey kullanımda oldukça küçük bir yüzey kaplarken PS5 de genişliğine kıyasla daha az masa alanına ihtiyaç duyuyor.

Ancak dikey kullanımın önemli bir dezavantajı var: devrilme riski.

Evde çocuklar veya hareketli evcil hayvanlar bulunuyorsa konsolun yanlışlıkla çarpılarak devrilmesi daha kolay olabilir. Aynı durum masa kenarına yerleştirilen konsollar için de geçerli.

Bu nedenle dikey kullanım tercih ediliyorsa cihazın mutlaka düz, sağlam ve titreşimsiz bir yüzeye konulması gerekiyor. Sony’nin güvenlik belgelerinde de konsolun dengesiz, eğimli veya titreşime maruz kalan yüzeylere yerleştirilmemesi öneriliyor.

Yatay kullanım neden daha güvenli olabilir?

Yatay yerleşimde konsolun ağırlık merkezi yere daha yakın olduğundan cihazın devrilmesi genellikle daha zor.

Özellikle televizyonun altındaki geniş bir ünitede konsol kullanıyorsanız yatay konum hem görsel açıdan daha bütünlüklü olabilir hem de fiziksel açıdan daha fazla denge sağlayabilir.

Ancak burada önemli bir hata yapılmamalı: Konsol yatay duruyor diye üzerine başka cihazlar yerleştirmeyin.

Router, harici disk, başka bir oyun konsolu veya farklı elektronik cihazları üst üste koymak hem hava akışını etkileyebilir hem de iki cihazın ürettiği ısının aynı bölgede birikmesine neden olabilir.

Diskli PS5 veya Xbox yatay kullanılmak zorunda mı?

Hayır.

Modern PS5 ve Xbox Series X modellerindeki optik sürücüler, cihazın desteklenen yatay veya dikey konumlarında çalışabilecek şekilde tasarlanıyor.

Dolayısıyla “Diskli konsol mutlaka yatay durmalı” şeklindeki düşünce günümüz konsolları için geçerli değil.

PS5’i dikey kullanırken dikkat edilmesi gereken küçük bir ayrıntı bulunuyor. Sony, dikey konumdaki PS5’e disk yerleştirildiğinde diskin etiketli yüzünün sola bakması gerektiğini belirtiyor.

Yatay kullanımda ise disk yönünü anlamak çoğu kullanıcı için biraz daha kolay olabilir.

Bu durum soğutma veya performans açısından bir avantaj sağlamıyor; yalnızca günlük kullanım kolaylığıyla ilgili.

PS5 dikey kullanıldığında daha fazla ısınır mı?

oyun konsolu dikey mi yatay mı img1

Mevcut resmi Sony belgelerinde, PS5’in dikey kullanılmasının tek başına aşırı ısınmaya neden olduğuna ilişkin bir uyarı bulunmuyor.

Sony’nin soğutmayla ilgili tavsiyeleri ağırlıklı olarak havalandırma deliklerinin kapatılmaması, konsol çevresinde yeterli boşluk bırakılması ve toz birikiminin önlenmesi üzerine kurulu.

Başka bir ifadeyle, konsolu dikey veya yatay kullanmanızdan önce şu soruyu sormanız daha doğru:

Konsol rahatça hava alıp sıcak havayı dışarı atabiliyor mu?

Örneğin yatay duran bir PS5’i birkaç santimetre yüksekliğindeki kapalı bir TV rafına sıkıştırmak, açık bir ortamda dikey duran PS5’ten çok daha kötü bir soğutma koşulu oluşturabilir.

PS5 çok ısınıyorsa ne yapılmalı?

PS5’in fanı bazı oyunlarda normalden daha yüksek sesle çalışabilir. Sony, bunun her zaman bir arıza anlamına gelmediğini; sistemin daha etkili soğutulabilmesi için fan hızının geçici olarak artabileceğini belirtiyor.

Konsolunuz normalden fazla ısınıyor veya fan sürekli yüksek hızda çalışıyorsa şu kontrolleri yapabilirsiniz:

Konsolu tamamen kapatın.
Elektrik kablosunu çıkarın.
Havalandırma açıklıklarının önünde herhangi bir engel olup olmadığını kontrol edin.
Konsolu kalorifer, güneş alan pencere veya başka sıcak elektronik cihazlardan uzaklaştırın.
Havalandırma deliklerinde biriken tozları temizleyin.
Konsolun bulunduğu TV ünitesinde daha fazla boşluk oluşturun.

Sony, havalandırma bölgesindeki tozların temizlenmesi için düşük güçte bir elektrikli süpürgenin kullanılabileceğini belirtiyor. Temizlik öncesinde güç kablosunun çıkarılması gerekiyor.

Daha kapsamlı temizlik amacıyla konsolu gereksiz yere tamamen sökmek ise tavsiye edilmez. Özellikle elektronik cihaz sökme konusunda deneyiminiz yoksa işlem sırasında bağlantılara veya bileşenlere zarar verebilirsiniz.