Yapay zeka araçlarını günlük işlerinin önemli bir parçası haline getiren kullanıcılar, 3 Eylül 2026 Perşembe günü sıra dışı bir tabloyla karşılaştı. ChatGPT, Claude ve Grok birkaç saatlik zaman aralığında erişim ve hata sorunları yaşarken, dört büyük yapay zeka hizmetinden Google Gemini için aynı ölçekte resmî bir kesinti kaydı yayımlanmadı.
Ancak tek günlük kesintiden daha dikkat çekici olan nokta, şirketlerin kamuya açık durum sayfalarında paylaştıkları uzun dönemli erişilebilirlik verileri. Bu rakamlar yüzde olarak oldukça yüksek görünse de zamana çevrildiğinde ChatGPT ve Claude gibi servislerin üç aylık dönemde saatlerle ifade edilen kesintiler yaşayabildiğini gösteriyor.
ChatGPT ve Codex aynı anda hata vermeye başladı
OpenAI’nin resmî durum geçmişine göre 3 Eylül’de ChatGPT ve Codex üzerinde yükselen hata oranları tespit edildi. Şirket sorunun giderildiğini ve etkilenen servislerin yeniden çalışmaya başladığını daha sonra doğruladı. OpenAI ayrıca bazı Codex uzaktan kontrol kullanıcılarının olay sonrasında mobil cihazlarını yeniden eşleştirmesi gerekebileceğini belirtti.
Kesinti, Türkiye saatiyle akşam saatlerine denk geldi. Bu nedenle ChatGPT’yi iş, eğitim, kodlama veya içerik üretimi amacıyla kullanan Türkiye’deki kullanıcıların da hata mesajlarıyla karşılaşmış olması mümkün.
Downdetector verilerini aktaran haber kaynaklarına göre olayın yoğunlaştığı sırada ABD’de ChatGPT için 35 binden fazla kullanıcı bildirimi kaydedildi. Claude için 1.400’ü, Grok için ise 1.200’ü aşan bildirimler görüldü. Bu rakamların aktif kullanıcı sayısını veya kesintiden etkilenen toplam kişi sayısını göstermediğini; yalnızca Downdetector’a ulaşan kullanıcı bildirimlerini ifade ettiğini unutmamak gerekiyor.
Claude aynı gün iki ayrı sorun yaşadı
Anthropic’in durum sayfası da 3 Eylül’de Claude tarafında sorun yaşandığını doğruluyor. Daha kapsamlı olay 13.26 UTC’de başladı ve 16.16 UTC’de sona erdi. Türkiye saatiyle bu aralık yaklaşık 16.26-19.16 arasına karşılık geliyor.
Anthropic’in yayımladığı listeye göre olay sırasında Mythos/Fable 5.1, Mythos/Fable 5, Opus 5, Opus 4.8 ve Opus 4.6 dahil olmak üzere birden fazla model etkilendi. Şirket önce hata oranlarının yükseldiğini açıkladı, ardından düzeltmenin devreye alındığını ve sistemlerin normale döndüğünü bildirdi.
Anthropic’in güncel durum sayfasında claude.ai için son 90 günlük çalışma süresi %99,4 olarak gösteriliyor. Claude API için bu oran %99,5, Claude Code için %99,44 ve Claude Cowork için %99,43 seviyesinde. Anthropic ayrıca bu istatistiklerin toplu veriler olduğunu, belirli kullanıcıların veya ürünlerin deneyiminin farklılık gösterebileceğini özellikle belirtiyor.
%99,4 çalışma süresi gerçekte ne kadar kesinti demek?
Yüzde 99’un üzerinde çalışma süresi ilk bakışta neredeyse kusursuz görünüyor. Fakat 90 günlük bir dönemde fark daha belirgin hale geliyor.
%99,4 erişilebilirlik, yaklaşık 778 dakikalık potansiyel hizmet dışı süreye karşılık geliyor. Bu da yaklaşık 12 saat 58 dakika, yani kabaca 13 saat anlamına geliyor.
Kaynak haberin aktardığı OpenAI’nin %99,64’lük 90 günlük ChatGPT erişilebilirlik oranı ise yaklaşık 467 dakikalık, yani 7 saat 47 dakikaya yakın hizmet dışı süre anlamına geliyor.
Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Bu süreleri, kullanıcıların tamamının tam olarak bu kadar süre boyunca ChatGPT veya Claude’a hiç erişemediği şeklinde yorumlamak doğru değil. Sağlayıcılar erişilebilirlik verilerini farklı bileşenleri ve hata türlerini kapsayan toplu metrikler olarak yayımlıyor. OpenAI de bireysel erişilebilirliğin abonelik planına, kullanılan modele ve özelliğe göre değişebileceğini açıkça belirtiyor.
Grok da yaklaşık 3,5 saatlik kesinti kaydetti
xAI’nin resmî durum sayfasına göre Grok’un web hizmetinde 3 Eylül tarihinde bir model kesintisi kaydedildi. Olay 13.30 UTC civarında başladı ve xAI bunu toplam 3 saat 37 dakika süren bir kesinti olarak kayıtlara geçirdi. Android tarafındaki olay kaydı da trafiğin yeniden normale döndüğünü gösteriyor.
Böylece ChatGPT, Claude ve Grok’un sorun yaşadığı zaman aralıkları önemli ölçüde kesişmiş oldu.
Bununla birlikte, üç hizmetin aynı anda sorun yaşaması kesintilerin aynı teknik nedenden kaynaklandığı anlamına gelmiyor.
ChatGPT, Claude ve Grok neden aynı anda çöktü?
Kesintiler sonrasında ortak bir bulut sağlayıcısındaki arızanın üç hizmeti birden etkilemiş olabileceğine ilişkin çeşitli iddialar ortaya çıktı. Ancak mevcut resmî kayıtlar bu iddiayı kesin biçimde doğrulamıyor.
OpenAI, Anthropic ve xAI tarafındaki durum kayıtları sorunların yaşandığını doğrulasa da üç şirketi kapsayan ortak ve doğrulanmış bir kök neden açıklanmış değil. Bu nedenle Azure, AWS veya başka bir altyapı sağlayıcısının olayın tek sebebi olduğunu kesin bilgi gibi sunmak şu aşamada doğru olmaz. Güncel haberlerde de eş zamanlı kesintilerin ortak nedeninin belirsizliğini koruduğu belirtiliyor.
Bu ayrım özellikle önemli. Büyük yapay zeka şirketleri veri merkezleri, ağ altyapıları, farklı bulut sağlayıcıları ve kendi hesaplama kümeleri arasında oldukça karmaşık sistemler kullanıyor. Dışarıdan bakıldığında iki servisin benzer dakikalarda hata vermesi, aynı altyapı bileşeninin çöktüğünü kanıtlamak için yeterli değil.
ChatGPT çöktüğünde ne yapılmalı?
ChatGPT veya başka bir yapay zeka hizmeti aniden yanıt vermemeye başladığında kullanıcıların ilk yaptığı şey genellikle tarayıcıyı yenilemek, hesaptan çıkıp tekrar giriş yapmak veya internet bağlantısını kontrol etmek oluyor. Ancak sorun sağlayıcı tarafındaysa bu işlemler herhangi bir sonuç vermeyebilir.
Bu durumda ilk kontrol edilmesi gereken yerler şirketlerin resmî durum sayfaları olmalı. OpenAI, Anthropic ve xAI aktif sorunları ve geçmiş olayları kendi durum panellerinde yayımlıyor.
OpenAI’nin güncel durum sayfası şu anda sistemlerde bilinen genel bir sorun olmadığını ve servislerin çalıştığını gösteriyor. Claude ve Grok’un durum sayfaları da 4 Eylül itibarıyla sistemlerin operasyonel olduğunu belirtiyor.
Bunun yanında Downdetector gibi kullanıcı raporlarını toplayan platformlar da faydalı olabilir. Çünkü bazı durumlarda kullanıcı şikâyetleri, şirketlerin resmî durum sayfasına olay eklemesinden önce yükselmeye başlayabiliyor.
İki farklı yapay zeka aboneliği çözüm mü?
ChatGPT’nin çalışmadığı durumlarda Claude’a, Claude çalışmadığında ise Grok veya Gemini’a geçmek mantıklı bir yedekleme yöntemi gibi görünebilir. 3 Eylül’deki olay bunun her zaman yeterli olmayabileceğini gösterdi.
ChatGPT, Claude ve Grok’un benzer saatlerde sorun yaşaması, yalnızca ikinci bir bulut tabanlı yapay zeka aboneliğine sahip olmanın kesintilere karşı tam güvence sağlamadığını ortaya koyuyor.
Özellikle yapay zeka araçlarını yazılım geliştirme, müşteri hizmetleri, araştırma veya içerik üretimi gibi kritik iş akışlarında kullanan şirketlerin tek bir sağlayıcıya tamamen bağımlı kalmaması daha sağlıklı olabilir.
Yerel olarak çalışan yapay zeka modelleri de bu noktada alternatif oluşturuyor. Bilgisayarda veya uygun donanıma sahip başka bir cihazda tamamen yerel çalışan modeller, internet ya da uzak sunucu kesintilerinden etkilenmiyor. Buna karşılık model kalitesi, donanım ihtiyacı ve kullanım kolaylığı açısından büyük bulut modellerinin gerisinde kalabildikleri noktalar bulunuyor.
Yapay zeka servisleri büyüdükçe erişilebilirlik daha kritik hale geliyor
ChatGPT, Claude, Gemini ve Grok artık yalnızca soru sorulan sohbet botları değil. Kodlama, araştırma, doküman analizi, eğitim, içerik üretimi ve kurumsal otomasyon dahil çok sayıda iş sürecinin içine yerleşmiş durumdalar.
Bu nedenle birkaç saatlik kesinti bile kullanıcılar ve işletmeler açısından ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
%99’un üzerinde erişilebilirlik etkileyici görünse de sıfır kesinti anlamına gelmiyor. 90 günlük rakamların saat cinsinden karşılığı düşünüldüğünde, yapay zeka hizmetlerine kritik düzeyde bağımlı kullanıcılar için alternatif araç ve iş akışlarının hazır tutulmasının önemi daha net ortaya çıkıyor.
3 Eylül’deki eş zamanlı sorun ise bunun çarpıcı bir örneği oldu: Üç büyük yapay zeka platformu aynı zaman diliminde sorun yaşadı ve tek bir alternatif servise güvenmenin bile her zaman yeterli olmayabileceğini gösterdi.
