TikTok’un For You algoritması AB’nin radarında: “İlgilenmiyorum” butonu yetmiyor

Google’da Konsol Köşesi’ni tercih edilen kaynak yap

Avrupa Birliği, TikTok’un For You algoritmasını yeniden mercek altına aldı. Avrupa Komisyonu, 6 Kasım 2026’da açıkladığı ön bulgularda TikTok’un öneri sisteminin kullanıcıları aynı veya benzer içeriklerin sürekli karşılarına çıktığı bir döngüye sokabileceğini belirtti.

Komisyon bu durumu “rabbit hole effect”, yani “tavşan deliği etkisi” olarak tanımlıyor. Özellikle üzüntü, yalnızlık, ruh sağlığı sorunları ve beden algısı gibi hassas konularla ilgili videoların arka arkaya önerilmesinin reşit olmayanlar ve kırılgan yetişkinler açısından risk oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Avrupa Komisyonu’nun görüşü henüz nihai bir karar anlamına gelmiyor. TikTok’un dosyayı inceleme ve bulgulara karşı savunma yapma hakkı bulunuyor.

TikTok For You algoritmasında sorun ne?

TikTok’un For You, yani Sizin İçin akışı, kullanıcının platformdaki davranışlarını analiz ederek kişiselleştirilmiş videolar gösteriyor. İzlenen videolar, beğeniler ve diğer etkileşimler, sonraki önerilerin belirlenmesinde sinyal olarak kullanılabiliyor.

Avrupa Komisyonu’na göre problem de tam olarak bu noktada başlıyor.

Bir kullanıcı belirli türde içeriklerle daha fazla etkileşim kurdukça algoritma aynı konuya benzeyen videoları daha sık önerebiliyor. Bu sistem sıradan ilgi alanlarında daha kişisel bir deneyim sağlarken, beden algısı, kilo verme, yalnızlık veya ruh sağlığı gibi hassas başlıklarda sürekli tekrarlanan bir içerik akışına dönüşebiliyor.

Komisyon, bu tür tekrarların kullanıcıların iyi oluşu üzerinde olumsuz etkilere yol açma riski taşıdığını ve TikTok’un söz konusu sistemik riskleri yeterince değerlendirmediğini düşünüyor.

“İlgilenmiyorum” butonu neden yeterli görülmedi?

TikTok, kullanıcılara önerilerini yönetebilmeleri için çeşitli araçlar sunuyor. Bunlardan biri, görmek istemediğiniz videolarda kullanabileceğiniz “İlgilenmiyorum” seçeneği.

Ancak Komisyonun ön değerlendirmesine göre bu kontrol mekanizmaları yeterince etkili olmayabiliyor.

Sorunun temelinde algoritmanın hangi sinyallere ne kadar ağırlık verdiği bulunuyor. Kullanıcı bir içeriği uzun süre izlerken daha sonra benzer içerikleri istemediğini belirtse bile, sistemin izlenme süresini güçlü bir ilgi sinyali olarak değerlendirmesi mümkün.

Komisyon bu nedenle TikTok’un kullanıcı tarafından açıkça belirtilen tercihleri, davranışlardan tahmin edilen tercihlerden daha güçlü biçimde dikkate alması gerektiği görüşünde.

AP’nin aktardığı ön bulgulara göre Komisyon ayrıca TikTok’un mevcut “İlgilenmiyorum” aracının zararlı içeriklerin tekrar önerilmesini yeterince azaltmadığını değerlendiriyor.

Avrupa Komisyonu TikTok’tan ne istiyor?

Komisyonun mevcut değerlendirmesine göre yalnızca birkaç yeni kullanıcı ayarı eklemek yeterli olmayabilir. For You akışının çalışma biçiminde daha temel değişikliklere ihtiyaç duyulabileceği belirtiliyor.

Öne çıkan öneriler arasında kullanıcıların açık tercihlerine daha fazla önem verilmesi, izlenme süresinin öneri sinyali olarak kullanımının azaltılması veya kaldırılması, kullanıcı kontrollerinin daha kolay erişilebilir hale getirilmesi ve öneri sisteminin düzenli şekilde test edilmesi bulunuyor. Komisyonun 6 Kasım’daki bilgilendirmesinde de izlenme süresi ve görüntüleme verilerinin öneri sinyali olarak kullanılmaması gerektiği ifade edildi.

Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen de kullanıcıların her kaydırma veya etkileşim sonrasında daha fazla benzer içerikle karşılaşabildiğine dikkat çekerek TikTok’un özellikle çocuklar dahil kullanıcıların iyi oluşunu korumak için daha fazla adım atması gerektiğini söyledi.

TikTok, AB’nin bulgularını kabul etmiyor

TikTok ise Avrupa Komisyonu’nun değerlendirmesine itiraz ediyor.

Şirket, yaptığı açıklamada Komisyon tarafından ortaya konulan bazı değerlendirmelerin platformun mimarisini ve kullanıcı güvenliği için uyguladığı önlemleri doğru yansıtmadığını savundu.

TikTok ayrıca topluluğunu koruma konusunda güçlü bir geçmişe sahip olduğunu ve kullanıcıların içerik deneyimleri üzerinde doğrudan kontrol sağlayabildiğini belirtiyor.

Dolayısıyla şu aşamada AB’nin değerlendirmesi ile TikTok’un savunması karşı karşıya bulunuyor. Komisyonun açıkladığı belgeler ön bulgu niteliğinde olduğundan, TikTok’un DSA’yı kesin olarak ihlal ettiğine ilişkin nihai karar henüz verilmiş değil.

TikTok ne kadar ceza alabilir?

Soruşturmanın bundan sonraki aşamasında TikTok, Komisyonun inceleme dosyasındaki belgeleri görebilecek ve bulgulara yazılı olarak yanıt verebilecek. Avrupa Dijital Hizmetler Kurulu da süreç kapsamında görüş bildirecek.

Komisyonun değerlendirmesi nihai aşamada doğrulanır ve bir uyumsuzluk kararı alınırsa TikTok’a ihlalin niteliği, ağırlığı, süresi ve tekrar edip etmediğine bağlı olarak para cezası uygulanabilecek.

DSA kapsamında bu cezanın üst sınırı, hizmet sağlayıcının dünya genelindeki yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar çıkabiliyor. Ancak şu anda TikTok’a kesilmiş böyle bir ceza bulunmuyor.

TikTok’un Avrupa Birliği ile DSA süreci büyüyor

For You algoritmasına ilişkin son gelişme, TikTok’un Avrupa’daki tek DSA dosyası değil.

Avrupa Komisyonu, 6 Şubat 2026’da sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, bildirimler ve yüksek derecede kişiselleştirilmiş öneri sistemi gibi özelliklerin bağımlılık yaratabilecek tasarımıyla ilgili ön bulgular açıklamıştı.

24 Temmuz 2026’da ise reşit olmayan kullanıcıların hesap güvenliğiyle ilgili yeni ön bulgular yayımlandı. Komisyon özellikle çocukların hesaplarının görünürlüğü ve içeriklerinin For You akışında önerilmesi üzerinde durdu.

Bunlardan önce, 24 Ekim 2025’te TikTok’un araştırmacıların halka açık verilere erişimine ilişkin DSA yükümlülüklerini yerine getirmediğine dair ön değerlendirme açıklanmıştı.

Reklam şeffaflığı konusunda başlayan ayrı süreçte ise TikTok’un verdiği bağlayıcı taahhütler Avrupa Komisyonu tarafından 5 Aralık 2025’te kabul edildi.

Bu tablo, Avrupa Birliği’nin TikTok’a yönelik denetiminin yalnızca içerik moderasyonuna değil; algoritmalara, kullanıcı deneyimine, çocuk güvenliğine ve platform şeffaflığına kadar uzandığını gösteriyor.

AB’nin TikTok kararı Türkiye’yi etkiler mi?

Dijital Hizmetler Yasası Avrupa Birliği mevzuatı olduğu için Komisyonun TikTok hakkında vereceği olası bir karar Türkiye’deki kullanıcıları hukuken doğrudan kapsamıyor.

Bununla birlikte TikTok gibi küresel platformların bölgesel düzenlemelere uyum sağlamak amacıyla öneri sistemlerinde ve kullanıcı kontrollerinde yaptığı değişikliklerin daha sonra farklı pazarlardaki ürün tasarımını da etkileyip etkilemeyeceği yakından izlenecek.

Türkiye’de ise sosyal medya platformları açısından çocukları ilgilendiren ayrı ve oldukça yeni bir düzenleme yürürlükte.

10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girdi. Yönetmelik kapsamında sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamıyor.

Yeni hesaplarda yaş doğrulaması gerekiyor. Mevcut hesapların yaş doğrulama işlemlerinin ise 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması öngörülüyor. 15 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşına ulaşmamış çocuklar için de daha yüksek gizlilik ayarları ve çocuklara özgü farklılaştırılmış hizmetler uygulanıyor.

Dolayısıyla Türkiye ile Avrupa Birliği’ndeki yeni yaklaşım aynı noktaya odaklanmıyor. Türkiye’deki düzenleme ağırlıklı olarak yaş doğrulama ve çocuk hesaplarının korunmasını ele alırken, AB’nin son TikTok soruşturması doğrudan öneri algoritmasının kullanıcıya hangi içerikleri, ne sıklıkla gösterdiğini hedef alıyor.

TikTok’un Avrupa Komisyonu’nun talepleri doğrultusunda For You algoritmasında kapsamlı değişikliklere gidip gitmeyeceği ise soruşturmanın bundan sonraki aşamasında netleşecek.