Avrupa Birliği’nden ChatGPT, Reddit ve Roblox için sıkı denetim kararı

Avrupa Komisyonu tarafından 31 Ağustos 2026 tarihinde duyurulan yeni sınıflandırmayla birlikte ChatGPT, Reddit ve Roblox, Avrupa Birliği’nin Dijital Hizmetler Yasası (Digital Services Act – DSA) kapsamındaki en kapsamlı yükümlülüklere tabi dijital hizmetler arasına girdi.

Kararın ardından üç hizmetin de ek DSA yükümlülüklerini yerine getirmek için dört aylık süresi bulunuyor. Avrupa Komisyonu’nun açıklamasına göre yeni kuralların Aralık 2026 sonuna kadar uygulanması gerekiyor.

ChatGPT artık AB açısından çevrim içi arama motoru

Kararın en dikkat çekici taraflarından biri kuşkusuz ChatGPT’nin hukuki statüsü oldu.

Avrupa Komisyonu, ChatGPT’yi kullanıcıların istem ve sorularına yanıt verebilen, aynı zamanda internet üzerinde arama gerçekleştirebilen bir yapay zekâ sistemi olarak değerlendiriyor. Bu nedenle hizmet, DSA kapsamında bir “hibrit hizmet” olarak ele alınıyor.

ChatGPT’nin web arama özellikleri nedeniyle çevrim içi arama motoru tanımına girdiğine karar veren Komisyon, hizmeti Very Large Online Search Engine (VLOSE), yani Çok Büyük Çevrim İçi Arama Motoru olarak sınıflandırdı.

Bu gelişme yalnızca OpenAI açısından değil, hızla büyüyen üretken yapay zekâ sektörü açısından da önemli bir örnek oluşturuyor. Yapay zekâ asistanlarının klasik sohbet uygulamalarının ötesine geçerek internetten güncel bilgi bulması, kaynakları taraması ve arama sonuçlarını kullanıcıya doğrudan yanıt şeklinde sunması, düzenleyici kurumların bu hizmetlere bakışını değiştirmeye başlamış durumda.

ChatGPT Search, AB’de 159 milyonun üzerinde kullanıcıya ulaşıyor

Dijital Hizmetler Yasası kapsamında bir hizmetin VLOP veya VLOSE kategorisine alınabilmesi için Avrupa Birliği içerisinde aylık ortalama en az 45 milyon kullanıcıya ulaşması gerekiyor.

OpenAI tarafından DSA yükümlülükleri kapsamında yayımlanan verilere göre ChatGPT Search, 31 Mart 2026’da sona eren altı aylık dönemde Avrupa Birliği’nde yaklaşık 159,1 milyon aylık ortalama aktif kullanıcıya ulaştı.

Bu rakam, 45 milyonluk sınıflandırma eşiğinin üç katından daha fazla.

DSA kapsamında kullanılan bu kullanıcı sayısı yalnızca ChatGPT’nin internet üzerinde arama gerçekleştiren özellikleri için hesaplanıyor ve OpenAI da verinin özellikle DSA yükümlülüklerinin yerine getirilmesi amacıyla oluşturulduğunu belirtiyor.

Reddit ve Roblox da en büyük platformlar arasına girdi

Avrupa Komisyonu aynı kararla Reddit ve Roblox’u Çok Büyük Çevrim İçi Platform (VLOP) olarak sınıflandırdı.

Reddit’in kullanıcıların konu bazlı topluluklarda içerik oluşturmasına, paylaşmasına ve diğer kullanıcıların içerikleriyle etkileşime girmesine olanak sağlaması, platformun DSA kapsamındaki çevrim içi platform tanımına girmesine neden oluyor.

Roblox ise kullanıcıların oyun ve deneyimler oluşturabildiği, yayımlayabildiği ve diğer kullanıcılar tarafından hazırlanan içeriklere erişebildiği yapısıyla aynı kategoride değerlendiriliyor.

Her iki platformda da kullanıcıların üçüncü taraf içeriklerini kamuya açık biçimde paylaşabilmesi, VLOP statüsünün belirlenmesindeki temel unsurlar arasında bulunuyor.

Komisyonun açıklamasına göre üç hizmet de AB içerisinde aylık ortalama 45 milyon kullanıcı eşiğini geçtiğini daha önce bildirmişti.

ChatGPT, Reddit ve Roblox’u hangi yükümlülükler bekliyor?

VLOSE ve VLOP sınıflandırması, yalnızca bir unvan değişikliğinden ibaret değil. Bu kategorideki şirketler, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında daha kapsamlı denetim ve şeffaflık kurallarına uymak zorunda.

Özellikle platformların ve kullandıkları algoritmik sistemlerin oluşturabileceği sistemik risklerin düzenli olarak değerlendirilmesi ve azaltılması gerekiyor.

Bu değerlendirmeler arasında yasa dışı içeriklerin yayılması, çocukların ve gençlerin korunması, kullanıcıların fiziksel ve zihinsel sağlığı üzerindeki olası olumsuz etkiler, temel haklar, seçim süreçleri ve kamu güvenliği gibi başlıklar bulunuyor.

Şirketlerin yalnızca bu riskleri belirlemesi yeterli olmayacak. Tespit edilen sorunları azaltmak amacıyla gerekli teknik veya operasyonel önlemlerin alınması da gerekecek.

Buna ek olarak VLOP ve VLOSE statüsündeki hizmetler bağımsız denetimlere tabi tutulabiliyor. Belirli şartları karşılayan araştırmacıların platform verilerine erişebilmesi de DSA’nın önemli şeffaflık mekanizmalarından birini oluşturuyor.

Avrupa Komisyonu doğrudan denetim yetkisine sahip olacak

Yeni sınıflandırmayla birlikte Avrupa Komisyonu, ChatGPT, Reddit ve Roblox’un DSA kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetlemek için daha geniş yetkilere sahip olacak.

ChatGPT ve Reddit için denetimler, hizmetlerin Avrupa’daki merkezlerinin bulunduğu İrlanda’nın Dijital Hizmetler Koordinatörü Coimisiún na Meán ile iş birliği içerisinde gerçekleştirilecek.

Roblox tarafında ise Hollanda’nın Tüketiciler ve Piyasalar Otoritesi (ACM) sürece dahil olacak.

Son üç hizmetin eklenmesiyle Avrupa Komisyonu tarafından DSA kapsamında Çok Büyük Çevrim İçi Platform veya Çok Büyük Çevrim İçi Arama Motoru olarak sınıflandırılan hizmetlerin toplam sayısı 28’e ulaştı.

Kurallara uymayan şirketlere ağır cezalar uygulanabiliyor

Dijital Hizmetler Yasası, kuralları ihlal eden büyük teknoloji şirketlerine ciddi yaptırımlar uygulanmasına olanak tanıyor.

DSA kapsamında şirketlere, ihlalin niteliğine bağlı olarak dünya genelindeki yıllık cirolarının yüzde 6’sına kadar para cezası verilebiliyor.

Özellikle yüz milyonlarca kullanıcıya ulaşan hizmetlerde bu oran milyarlarca dolarlık potansiyel yaptırımlar anlamına gelebiliyor.

Bununla birlikte yeni sınıflandırma, ChatGPT, Reddit veya Roblox’un herhangi bir DSA kuralını ihlal ettiği anlamına gelmiyor. Karar, kullanıcı sayılarını ve sundukları hizmetlerin niteliğini dikkate alarak bu şirketlerin bundan sonra DSA’nın en büyük dijital hizmetlere uygulanan ek yükümlülüklerine tabi olacağını gösteriyor.

Yapay zekâ hizmetleri için yeni bir düzenleme dönemi başlayabilir

ChatGPT’nin VLOSE olarak sınıflandırılması, üretken yapay zekâ hizmetlerinin gelecekte nasıl düzenleneceği açısından da dikkat çekici.

Google Search ve Bing gibi geleneksel arama motorlarında kullanıcı bir sorgu yaptıktan sonra bağlantı listeleriyle karşılaşırken yapay zekâ tabanlı sistemler internetteki bilgileri işleyerek doğrudan oluşturulmuş cevaplar sunabiliyor.

Bu nedenle yapay zekâ ile internet araması arasındaki sınır giderek belirsizleşiyor.

Avrupa Komisyonu’nun ChatGPT için aldığı karar, web üzerinde arama gerçekleştiren diğer yapay zekâ asistanlarının da kullanıcı sayılarının gerekli eşiği aşması durumunda benzer şekilde değerlendirilebileceğini gösteriyor.

Önümüzdeki dönemde OpenAI açısından en önemli süreçlerden biri, ChatGPT Search’ün algoritmik sistemlerinden doğabilecek risklerin nasıl değerlendirileceği ve şirketin DSA’nın şeffaflık, denetim ve risk azaltma şartlarını nasıl uygulayacağı olacak.