⚡ Haberin Özeti
- Pathé, 30 kişiye hipnoz uygulayarak sevdikleri bir filmi unutturmayı deneyecek.
- Deneyde The Matrix, Se7en, La La Land veya Interstellar filmlerinden biri gösterilecek.
- Bilimsel veriler, hipnozun anıları tamamen silebildiğini henüz doğrulamıyor.
Google’da Konsol Köşesi’ni tercih edilen kaynak yap
Bir filmi çok sevdiğinizde aklınızdan hiç “Keşke her şeyi unutabilsem de bunu yeniden ilk kez izlesem” düşüncesi geçti mi? Hollandalı sinema zinciri Pathé, sinemaseverlerin yıllardır kurduğu bu hayali oldukça sıra dışı bir deneyle gerçeğe dönüştürmeye hazırlanıyor.
Pathé REWIND adı verilen proje kapsamında 30 sinemasever hipnoz seanslarına katılacak ve daha önce izledikleri bir filmi, mümkün olduğunca ilk kez izliyormuş gibi deneyimlemeye çalışacak.
Deney, 9 Kasım 2026 Pazartesi günü Hollanda’nın Lahey kentindeki Pathé Buitenhof sinemasında gerçekleştirilecek. Projenin merkezinde ise 30 yılı aşkın hipnoz deneyimine sahip hipnoterapist Victor Kraemer bulunuyor.
Pathé REWIND nasıl çalışacak?
Pathé’nin açıkladığı plana göre deneye seçilen katılımcılar önce Victor Kraemer ile kişisel bir çevrim içi hipnoz seansına katılacak.
Ardından 9 Kasım’daki özel gösterim öncesinde katılımcılara ikinci bir hipnoz seansı uygulanacak. Amaç, katılımcıların filmle ilgili mevcut anılarına erişimini geçici olarak etkileyerek hikâyenin sürprizlerini ve önemli sahnelerini yeniden daha önce hiç görmemiş gibi deneyimleyip deneyimleyemeyeceklerini görmek.
Pathé deney için dört farklı film belirledi:
The Matrix, Se7en, La La Land ve Interstellar.
Katılımcıların tercihlerine göre bu dört yapımdan yalnızca biri etkinliğin ana filmi olarak seçilecek.
Özellikle Se7en veya The Matrix gibi önemli sürprizleri ve unutulmaz sahneleri bulunan filmler düşünüldüğünde deneyin neden ilgi çektiğini anlamak zor değil.
Bir filmin finalini, karakterlerin kaderini veya büyük olay örgüsü sürprizini bildiğiniz anda ikinci izleyiş hiçbir zaman tamamen ilk izleyişle aynı olmuyor.
Pathé’nin değiştirmeyi denediği şey de tam olarak bu.
30 kişi hipnoz deneyine katılacak
Pathé REWIND için toplam 30 katılımcı seçiliyor. Başvurular 29 Ekim 2026’da sona erdi ve katılım ücretsiz olarak gerçekleştiriliyor.
Şirketin resmi açıklamasına göre deneyin amacı hipnozla insan hafızasının kesin biçimde silinebileceğini iddia etmek değil. Bunun yerine Pathé, hipnozun ilk izleyişte yaşanan şaşkınlık, merak ve heyecan duygusunu yeniden oluşturup oluşturamayacağını araştırmak istiyor.
Bu ayrım önemli. Çünkü “Bir filmi hipnozla tamamen unutturmak” ile kişinin belirli anılara erişimini geçici olarak zorlaştırmak aynı şey değil.
Peki hipnoz gerçekten bir filmi unutturabilir mi?
İşin bilimsel tarafı, projenin pazarlama fikri kadar kesin değil.
Hipnoz sırasında bazı kişilerde posthipnotik amnezi olarak bilinen, belirli bilgileri veya deneyimleri hatırlamakta geçici güçlük yaşanabildiği uzun süredir araştırılıyor.
Ancak bu durum, bir bilgisayardaki dosyayı silmek gibi anının beyinden tamamen ortadan kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
Bilimsel literatürde hipnozun hatırlama süreçleri üzerindeki etkilerinin kişiden kişiye değişebildiği ve hafızayla ilgili sonuçların oldukça karmaşık olduğu görülüyor. 2025 yılında yayımlanan kapsamlı bir çalışma da hipnoz ile bellek arasındaki ilişkinin hâlâ net olmadığını ve bazı hipnotik tekniklerin yanlış anıların oluşma riskini artırabileceğini belirtiyor.
Daha eski deneysel çalışmalar ise hipnotik amnezinin bazı kişilerde hatırlamayı geçici olarak engelleyebildiğine işaret ediyor. Ancak bunun anının tamamen yok edilmesinden çok, anıya erişimin geçici biçimde kesintiye uğramasına benzediği düşünülüyor.
Dolayısıyla Pathé REWIND’in sonunda katılımcıların gerçekten “Ben bu filmi hiç izlemedim” noktasına gelip gelmeyeceği şimdilik büyük bir soru işareti.
İlk kez yeniden Interstellar izlemek nasıl olurdu?
Projenin en ilginç tarafı belki de teknolojinin veya yöntemin kendisinden çok ortaya attığı fikir.
Bir düşünün.
Interstellar‘ı yeniden izliyorsunuz ancak Cooper’ın yolculuğunun nereye varacağını bilmiyorsunuz.
The Matrix‘te Neo ile birlikte gerçek dünyanın ne olduğunu ilk kez öğreniyorsunuz.
Se7en finaline geldiğinizde kutunun içinde ne olduğunu bilmiyorsunuz.
Ya da La La Land‘in finalinin sizi nereye götüreceğinden tamamen habersizsiniz.
Sinemaseverler açısından böyle bir deneyimin cazibesi oldukça açık.
Çünkü bazı filmleri yıllar sonra tekrar izlemek hâlâ keyifli olsa da ilk izleyişte yaşanan belirsizlik geri getirilemeyen unsurlardan biri.
Pathé’nin deneyinin başarılı olması durumunda ise sinema dünyasında oldukça ilginç bir tartışmanın kapısı açılabilir.
Aynı şeyi oyunlara uygulayabilsek?
Film tarafını bir kenara bırakıp oyun dünyasına geçtiğimizde fikir belki de daha da cazip hâle geliyor.
Bir oyunu onlarca hatta yüzlerce saat oynadıktan sonra hikâyenin tamamını, görevlerin sonuçlarını, haritanın sürprizlerini ve karakterlerle ilgili önemli gelişmeleri ezbere biliyoruz.
Peki tüm bunları unutup The Witcher 3: Wild Hunt gibi bir oyuna yeniden sıfırdan başlayabilseydiniz?
Geralt’ın hikâyesini, Velen’i ilk kez keşfetmeyi, Skellige’e ilk yolculuğu veya Blood and Wine ile Toussaint’a ilk kez adım atmayı tekrar hiçbir şey bilmiyormuş gibi yaşamak birçok oyuncunun muhtemelen düşünmeden kabul edeceği bir teklif olurdu.
Aynı şey Red Dead Redemption 2, The Last of Us, Mass Effect, Cyberpunk 2077 veya hikâye odaklı onlarca oyun için de geçerli.
Elbette şu anda Pathé’nin yaptığı deney yalnızca sinema deneyimi üzerine kurulu ve bilimsel olarak sonuç vereceğinin herhangi bir garantisi bulunmuyor.
Yine de REWIND’in ortaya attığı soru fazlasıyla eğlenceli:
Bir filmi veya oyunu tamamen unutup yeniden ilk kez deneyimleme şansınız olsaydı hangisini seçerdiniz?
