Microsoft, Gereksiz Özelliklerden Arındırılmış Windows 11 Yaptı: Ancak Herkes Kullanamıyor

Microsoft’un Project Zenith adıyla geliştirdiği yeni Windows 11 deneyimi, işletim sistemindeki reklam benzeri önerileri, web sonuçlarını, widget’ları ve çeşitli dikkat dağıtıcı özellikleri büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Ancak daha sade bir Windows isteyen standart kullanıcılar için önemli bir sorun var: Project Zenith şimdilik esas olarak yüksek donanımlı geliştirici bilgisayarlarını hedefliyor.

Microsoft tarafından 4 Eylül 2026’da duyurulan Project Zenith, şirketin ifadesiyle geliştiricilere “kullanıma hazır ve dikkat dağıtmayan” bir Windows deneyimi sunmayı amaçlıyor. Sistem özellikle 64 GB veya üzeri birleşik belleğe ve en az 250 GB/s bellek bant genişliğine sahip geliştirici sınıfı bilgisayarlar için tasarlandı. İlk desteklenen platformlardan biri de AMD Ryzen AI Halo olacak.

İşin ilginç tarafı ise Microsoft’un Project Zenith ile yaptığı değişikliklerin büyük bölümünün aslında yalnızca geliştiricilere yararlı özelliklerden oluşmaması.

Project Zenith Windows 11’i Daha Sade Hale Getiriyor

Project Zenith’in arkasında Microsoft’un açık kaynaklı Windows Developer Config sistemi bulunuyor. Bu yapılandırma, Windows 11’i geliştiricilere hazır hale getirirken işletim sisteminin varsayılan davranışlarında da oldukça kapsamlı değişiklikler yapıyor.

Microsoft’un GitHub üzerindeki resmi belgelerine göre sistem; Windows aramasındaki web sonuçlarını kapatabiliyor, arama vurgularını devre dışı bırakıyor ve Başlat menüsündeki öneriler ile hesap bildirimlerini kaldırabiliyor. Aynı zamanda Windows Widget’ları da politika seviyesinde devre dışı bırakılabiliyor.

Yani kullanıcıların uzun süredir manuel olarak kapattığı veya üçüncü taraf araçlarla değiştirdiği birçok ayar, Microsoft’un kendi geliştirici yapılandırmasında otomatik olarak uygulanıyor.

Edge de Daha Sade Bir Hale Geliyor

Project Zenith yapılandırmasının dikkat çekici bölümlerinden biri de Microsoft Edge tarafında karşımıza çıkıyor.

Windows Developer Config’in tam yapılandırması Edge’in ilk çalıştırma ekranını atlayabiliyor ve yeni sekme sayfasını doğrudan boş bir sayfa olarak ayarlayabiliyor. Böylece haber akışı ve benzeri içerikler yerine çok daha sade bir tarayıcı deneyimi ortaya çıkıyor.

Ayrıca sistem genelinde koyu tema etkinleştiriliyor ve Rahatsız Etmeyin modu açılıyor.

Dosya Gezgini tarafında ise:

• Dosya uzantıları gösteriliyor.
• Gizli dosyalar görünür hale getiriliyor.
• Pencere başlığında tam dosya yolu gösterilebiliyor.
• Hızlı Erişim’de son kullanılan dosya ve klasörler kapatılıyor.
• Bulut tabanlı öneriler ve senkronizasyon sağlayıcı bildirimleri devre dışı bırakılıyor.

Microsoft’un Project Zenith duyurusunda da Dosya Gezgini, Arama, Başlat menüsü ve görev çubuğunun daha temiz bir çalışma ortamı oluşturacak şekilde önceden yapılandırıldığı doğrulanıyor.

PowerToys, Python, WSL ve Daha Fazlası Otomatik Kuruluyor

Project Zenith yalnızca Windows 11’in görünümünü değiştiren bir yapılandırma değil.

Sistem geliştiriciler için çok sayıda uygulama ve geliştirme aracını da otomatik olarak yükleyebiliyor.

Bunların arasında Windows Terminal, PowerShell 7, Git, GitHub CLI, Visual Studio Code, .NET SDK 10, Python 3.14, Node.js, Oh My Posh ve Microsoft PowerToys bulunuyor.

Windows Subsystem for Linux yani WSL de yapılandırmanın önemli parçalarından biri. Ubuntu kurulumu dahil olmak üzere Linux geliştirme ortamı otomatik olarak hazırlanabiliyor.

Microsoft’a göre temiz bir Windows 11 sistemi üzerinde tam kurulum yaklaşık 30 dakika sürebiliyor. Tam yapılandırma için yaklaşık 15 GB boş disk alanı ve yönetici yetkileri gerekiyor.

Normal Windows 11 Kullanıcıları da Kurabilir Ancak Pek Mantıklı Değil

Project Zenith yalnızca belirli bilgisayarlarda hazır halde sunulacak olsa da Microsoft’un Windows Developer Config projesi GitHub üzerinden herkese açık durumda.

Bu nedenle teknik bilgiye sahip kullanıcılar gerekli PowerShell komutlarını çalıştırarak benzer ayarları standart bir Windows 11 bilgisayara uygulayabiliyor.

Ancak burada önemli bir sorun bulunuyor.

Windows Developer Config doğrudan geliştiriciler için hazırlanmış bir paket olduğu için yalnızca dikkat dağıtan Windows özelliklerini kapatmıyor. Aynı zamanda Python, Node.js, .NET, WSL ve çeşitli geliştirme araçlarını da sisteme kuruyor.

Dolayısıyla yalnızca daha sade bir Windows 11 isteyen standart bir kullanıcı için gereksiz miktarda yazılım ve disk kullanımı ortaya çıkabiliyor.

Microsoft’un belgelerinde ayrıca yapılandırmanın yönetici izinleri istediği ve bazı değişikliklerin sistem politikaları ile kayıt defteri üzerinden uygulandığı belirtiliyor. Bu nedenle Windows konusunda deneyimsiz kullanıcıların ne yaptığını bilmeden bu tür betikleri çalıştırması önerilmez.

Asıl Dikkat Çeken Nokta: Microsoft Daha Sade Windows Yapabiliyor

Project Zenith’in en dikkat çekici tarafı belki de kullanılan geliştirme araçlarından çok Microsoft’un Windows 11’i hangi varsayılan ayarlarla daha temiz hale getirdiği.

Örneğin Microsoft’un kendi yapılandırması:

Windows aramasındaki web sonuçlarını kapatıyor.

Başlat menüsündeki önerileri kaldırıyor.

Widget’ları devre dışı bırakıyor.

Edge yeni sekme sayfasını sadeleştiriyor.

Dosya uzantılarını varsayılan olarak gösteriyor.

Rahatsız Etmeyin modunu etkinleştiriyor.

Bunların büyük bölümü yalnızca yazılım geliştiricilerin değil, günlük Windows kullanıcılarının da tercih edebileceği değişiklikler.

Microsoft da Project Zenith’i tanıtırken deneyimin Windows 11 için daha “sakin” ve odaklanmış bir başlangıç noktası oluşturduğunu belirtiyor. Şirket ayrıca Project Zenith’i Windows’un geliştiriciler için en iyi halini temsil eden bir çalışma olarak tanımlıyor.

Project Zenith Herkese Açılabilir mi?

Şimdilik Microsoft, Project Zenith’i doğrudan standart Windows 11 sürümüne dönüştürmüş değil.

Proje öncelikle yüksek performanslı geliştirici bilgisayarlarını hedefliyor ve cihaz üreticileriyle birlikte sunulacak hazır bir geliştirme ortamı olarak konumlandırılıyor.

Bununla birlikte Windows Developer Config’in açık kaynak olarak yayınlanmış olması oldukça önemli. Microsoft isterse ilerleyen dönemde bu yapılandırmadaki kullanıcı deneyimi değişikliklerinin bir bölümünü Windows 11 Ayarlar uygulamasına taşıyabilir.

Örneğin Windows’a eklenecek tek bir “odaklanmış deneyim” veya “sade Windows” modu, web sonuçları, öneriler, widget’lar ve bildirimler gibi birçok özelliği aynı anda kapatabilir.

Böyle bir seçenek, üçüncü taraf “debloat” araçlarına başvurmak istemeyen milyonlarca kullanıcı için ciddi bir kullanım kolaylığı sağlayabilir.

Şimdilik Project Zenith bunun mümkün olduğunu gösteriyor. Microsoft’un daha sade ve daha az dikkat dağıtan bir Windows 11 deneyimini yalnızca geliştiricilere özel bırakıp bırakmayacağını ise önümüzdeki dönemde göreceğiz.