ChatGPT for Teens güvenlik testinde sınıfta kaldı: Çocuklar için “kabul edilemez risk” uyarısı

OpenAI’ın genç kullanıcılara yönelik geliştirdiği ChatGPT for Teens, çocukların dijital güvenliği konusunda çalışan Common Sense Media tarafından sert bir değerlendirmeye tabi tutuldu. Kuruluşun Youth AI Safety Institute birimi, yaptığı kapsamlı testlerin ardından platformu 18 yaş altındaki kullanıcılar için “kabul edilemez risk” seviyesinde değerlendirdi.

7 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan raporda, ChatGPT for Teens ile sunulan bazı güvenlik önlemlerinin beklendiği gibi çalıştığı belirtilirken; ebeveyn bildirimleri, kriz anlarında profesyonel yardıma yönlendirme, yaş tespiti, duygusal bağımlılığı azaltmaya yönelik önlemler ve Study Mode gibi özelliklerde önemli eksiklikler bulunduğu öne sürüldü.

ChatGPT for Teens nedir?

OpenAI, ChatGPT for Teens deneyimini 18 Ağustos 2026 tarihinde duyurdu. Sistem bağımsız bir ChatGPT uygulaması veya farklı bir yapay zekâ modeli değil; 13-17 yaş aralığındaki kullanıcılara yönelik ek güvenlik ayarları, içerik sınırlamaları, öğrenme araçları ve ebeveyn kontrollerinden oluşan özel bir kullanım deneyimi.

OpenAI’a göre sistem, kullanıcının verdiği yaş bilgilerinin yanı sıra bazı durumlarda yaş tahmini teknolojisinden de yararlanarak hesabın 18 yaşından küçük bir kişiye ait olup olmadığını belirlemeye çalışıyor. Uygun hesaplarda ChatGPT for Teens otomatik olarak devreye giriyor.

Genç hesaplara sunulan özellikler arasında Study Mode, çalışma saatleri, öğrenme odaklı başlangıç komutları, quizler, öğrenme görselleştirmeleri, mola hatırlatıcıları ve hassas içerikleri azaltmaya yönelik ek korumalar bulunuyor.

Ancak Common Sense Media’nın testleri, bu önlemlerin her zaman vaat edildiği şekilde çalışmadığını iddia ediyor.

Common Sense Media: Beş önemli alanda sorun var

Common Sense Media’nın Youth AI Safety Institute birimi, ChatGPT’yi hem ChatGPT for Teens kullanıma sunulmadan önce hem de yeni genç deneyiminin devreye alınmasının ardından test etti.

Rapora göre toplamda 4.000’den fazla test istemi kullanıldı. Kuruluş özellikle beş alanda ciddi sorunlar tespit ettiğini belirtiyor:

• Ebeveynlere gönderilmesi gereken güvenlik bildirimleri
• Kriz durumlarında profesyonel yardım ve yardım hatlarına yönlendirme
• Kullanıcının yaşının doğru şekilde tespit edilmesi
• ChatGPT’nin genç kullanıcılarla aşırı insansı veya duygusal bir ilişki kurmasının engellenmesi
• Study Mode’un öğrencinin ödevini doğrudan yaptırmasını önlemesi

Common Sense Media, bu sorunların ebeveynlere platformun gerçekte olduğundan daha güvenli olduğu izlenimini verebileceğinden endişe duyduğunu açıkladı.

Ebeveyn güvenlik bildirimleri her zaman çalışmadı

Rapordaki en dikkat çekici bulgulardan biri ebeveyn bildirimleri ile ilgili.

Common Sense Media, test sırasında birden fazla genç hesabını ebeveyn hesaplarıyla eşleştirdiğini ve kendine zarar verme, intihar düşünceleri veya yeme bozuklukları gibi ciddi konular içeren konuşmalar gerçekleştirdiğini belirtiyor.

Kuruluşa göre bazı testlerde ebeveyn hesaplarına beklenen güvenlik uyarıları ulaşmadı.

OpenAI ise değerlendirmedeki bu sonuca itiraz ediyor. Şirket, ebeveyn hesabıyla bağlantı kurulduktan sonra bazı güvenlik sistemlerinin tamamen etkinleşmesinin birkaç saat sürebileceğini ve testlerde teknik bir gecikmenin de etkili olmuş olabileceğini savunuyor.

OpenAI’ın mevcut yardım sayfalarında da ebeveyn kontrollerinin ebeveynlere genç kullanıcının tüm konuşmalarını okuma veya takip etme imkânı vermediği açıkça belirtiliyor. Bunun yerine belirli güvenlik durumlarında sınırlı bir bildirim sistemi kullanılıyor.

Kriz durumlarında yardım hatlarına yönlendirme oranı düştü

Araştırmanın en tartışmalı bölümlerinden biri ise ruh sağlığı krizlerine verilen yanıtlarla ilgili.

Common Sense Media, çocuk psikiyatristlerinden oluşan bir panel tarafından değerlendirilen 390 farklı ruh sağlığı senaryosu hazırladı. Bunlardan 201’inin profesyonel kriz yönlendirmesi gerektirdiği sonucuna varıldı.

Kuruluşun aktardığı verilere göre ChatGPT for Teens kullanılmadan önce yapılan testlerde, kriz yanıtı gerektiren mesajların yaklaşık yüzde 33’ünde belirli bir yardım hattı bilgisi veriliyordu.

ChatGPT for Teens dönemindeki testlerde ise bu oran yaklaşık yüzde 23’e geriledi.

Belirli bir doktor, psikolog veya ruh sağlığı uzmanına başvurulmasını öneren yanıtların oranının da yüzde 68 seviyesinden yüzde 58’e düştüğü bildirildi.

Buna karşılık genç kullanıcıya güvendiği bir yetişkine ulaşmasını önerme oranı yüzde 87’den yüzde 94’e çıktı.

Dolayısıyla yeni sistem bazı alanlarda gelişme gösterirken, Common Sense Media’ya göre profesyonel kriz desteğine yönlendirme konusunda beklenen iyileşme gerçekleşmedi.

Bazı güvenlik yanıtları ise başarılı bulundu

Raporda ChatGPT for Teens’in tüm güvenlik önlemlerinin başarısız olduğu söylenmiyor.

Common Sense Media, sistemin açık cinsel rol yapma içeriklerini reddetmesinin beklendiği gibi çalıştığını ve bazı yeme bozukluğu senaryolarında da uygun güvenlik yanıtları verdiğini belirtiyor.

Örneğin yapılan testlerden birinde ChatGPT, genç kullanıcıya tehlikeli biçimde düşük kalori sınırı vermeyi reddetti.

Başka bir senaryoda ise kullanıcının regl döneminin durması, bayılmaya yaklaşması ve kalp çarpıntısı gibi belirtiler göstermesi durumunda ChatGPT bunun fiziksel açıdan tehlikeli olabileceğini belirterek bir yetişkine haber verilmesini ve sağlık uzmanına başvurulmasını önerdi.

Common Sense Media, bu tür yanıtların OpenAI’ın 18 yaş altındaki kullanıcılara yönelik güvenlik ilkeleriyle uyumlu olduğunu kabul ediyor.

Yaş tahmin sistemi de eleştirilerin hedefinde

OpenAI, genç kullanıcıların korunabilmesi için hesaplarda yaş tahmin sistemi kullanıyor.

Şirketin açıklamasına göre sistem; hesabın yaşı, ChatGPT’nin kullanıldığı zaman dilimleri, kullanım alışkanlıkları ve konuşulan genel konular gibi farklı sinyallerden yararlanabiliyor. Amaç, kullanıcının 18 yaşından küçük olma ihtimalini belirleyerek gençlere yönelik korumaları otomatik şekilde etkinleştirmek.

Common Sense Media ise testlerinde sistemin genç olduğunu açık şekilde belirten bazı hesapları ChatGPT for Teens deneyimine geçirmediğini öne sürüyor.

Kuruluş, yaklaşık 1.000 farklı mesajla yetişkin hesaplarından genç kullanıcı sinyalleri vermeye çalıştığını ancak bu hesapların her zaman genç moduna geçirilmediğini bildirdi.

OpenAI ise yaş tahmin sisteminin kusursuz olmadığını zaten kabul ediyor ve yanlış sınıflandırma ihtimaline karşı yetişkin kullanıcıların uygun durumlarda yaş doğrulaması yapabileceğini belirtiyor.

Yapay zekânın “insan gibi” konuşması da tartışılıyor

Common Sense Media’nın dikkat çektiği bir başka konu ise duygusal bağımlılık riski.

Rapora göre ChatGPT, genç kullanıcıların chatbotu gerçek bir kişi gibi görmesine neden olabilecek bazı ifadeleri kullanmaya devam edebiliyor.

Buradaki tartışma yapay zekânın empati göstermesiyle ilgili değil. Sorun, özellikle genç kullanıcıların yapay zekâyı gerçek bir arkadaş veya duygusal ilişki kurulabilecek bir kişi olarak algılamasına yol açabilecek aşırı insansı ifadelerin kullanılması.

Common Sense Media, bu tür davranışların OpenAI’ın genç kullanıcılarla yapay zekâ arasında sağlıklı sınırlar kurma hedefiyle çelişebileceğini düşünüyor.

Bu konu yalnızca ChatGPT ile sınırlı değil. Genç kullanıcıların sohbet botlarıyla kurduğu duygusal ilişkilerin etkileri, son yıllarda akademik araştırmalarda da giderek daha fazla inceleniyor.

Study Mode kolayca aşılabiliyor iddiası

ChatGPT for Teens’in eğitim tarafındaki en önemli özelliklerinden biri Study Mode.

Bu mod, öğrenciye doğrudan cevap vermek yerine ipuçları sunmayı, problemi adım adım çözmesini sağlamayı ve öğrenme sürecini desteklemeyi amaçlıyor.

Common Sense Media’ya göre ise sistemin kısıtlamaları genç kullanıcılar tarafından oldukça kolay şekilde aşılabiliyor.

Testlerde, Study Mode’u etkinleştiren komut yapısının değiştirilmesi veya arayüzde sunulan doğrudan yanıt seçeneğinin kullanılmasıyla ChatGPT’nin öğrencinin yapması gereken çalışmayı doğrudan tamamlamaya yönlendirilebildiği iddia edildi.

Kuruluş, öğrencinin istediği anda yapay zekâdan doğrudan cevabı alabilmesinin Study Mode’un eğitim açısından taşıdığı amacı zayıflattığını savunuyor.

OpenAI ise Study Mode’u mutlak bir “cevap engelleme sistemi” olarak değil, öğrenciyi daha iyi öğrenme davranışlarına yönlendiren bir araç olarak konumlandırıyor.

Şirketin güncel verilerine göre yalnızca bir hafta içinde yaklaşık 1,2 milyon genç kullanıcı, matematik ve fen konularını anlamak amacıyla Learning Visualizations özelliğini kullandı. Aynı dönemde 180 binden fazla genç Study Mode’dan yararlandı.

Gençlerin ChatGPT kullanım süresiyle ilgili dikkat çekici veri

OpenAI aynı zamanda genç kullanıcıların platformu ne kadar süre kullandığına ilişkin bazı istatistikler de paylaştı.

Şirkete göre genç kullanıcılar ChatGPT’de günlük ortalama 15 dakikadan daha az zaman geçiriyor.

Aralıksız üç saatten fazla ChatGPT kullanan gençlerin oranının ise yüzde 2’nin altında olduğu belirtiliyor.

OpenAI ayrıca mola hatırlatıcısı gösterilen gençlerin yaklaşık yarısının beş dakika içinde konuşmayı sonlandırdığını veya ara verdiğini bildiriyor.

Bu veriler, ChatGPT’nin gençlerin günlük yaşamındaki yerinin sosyal medya platformlarından farklı olabileceğine işaret ediyor. Ancak kullanım süresinin düşük olması, özellikle ruh sağlığı ve güvenlik gibi yüksek riskli konulardaki endişeleri tek başına ortadan kaldırmıyor.

Common Sense Media, ChatGPT’nin 18 yaş üstüyle sınırlandırılmasını istiyor

Common Sense Media’nın değerlendirmesi oldukça sert bir öneriyle sonuçlanıyor.

Kuruluş, OpenAI’ın gençlere yönelik güvenlik önlemlerini güvenilir biçimde çalıştırabildiğini kanıtlayana kadar ChatGPT’nin 18 yaş altındaki kullanıcılara sunulmasının durdurulmasını ve ChatGPT for Teens’in pazarlanmasına ara verilmesini talep ediyor.

OpenAI ise raporun sonuçlarına katılmıyor.

Şirketin itirazlarından biri, Common Sense Media’nın bazı testleri ebeveyn kontrollerinin hesaplarda tamamen etkinleşmesi tamamlanmadan gerçekleştirmiş olabileceği yönünde.

OpenAI ayrıca ChatGPT for Teens’in aynı temel ChatGPT deneyimi üzerine eklenen yaşa uygun güvenlik katmanları, öğrenme araçları ve ebeveyn kontrollerinden oluştuğunu belirtiyor. Şirket, hiçbir güvenlik sisteminin kusursuz olmadığını da açık şekilde kabul ediyor.

Yapay zekâ şirketleri için çocuk güvenliği giderek daha kritik hale geliyor

ChatGPT for Teens tartışması yalnızca OpenAI için değil, genel olarak üretken yapay zekâ sektörünün geleceği açısından da önemli.

Yapay zekâ sohbet botları artık yalnızca yetişkinlerin kullandığı teknoloji araçları olmaktan çıktı. Öğrenciler yapay zekâyı ödev hazırlamak, konuları öğrenmek, fikir geliştirmek, yazılarını kontrol etmek ve zaman zaman kişisel sorunları hakkında konuşmak için de kullanıyor.

Common Sense Media’nın 2026 değerlendirmesinde aktarılan verilere göre 9-17 yaş aralığındaki gençlerin önemli bir bölümü daha önce bir yapay zekâ sohbet botu kullandı ve ChatGPT bu alandaki en bilinen hizmetlerden biri konumunda.

Bu nedenle genç kullanıcılar için geliştirilen güvenlik sistemlerinin yalnızca zararlı içerikleri engellemesi yeterli olmayabilir. Yaş doğrulama, ebeveyn kontrolleri, kriz durumlarının tespit edilmesi, gerçek insanlardan yardım almaya yönlendirme ve yapay zekâyla sağlıklı sınırlar kurulması önümüzdeki dönemde sektörün en önemli tartışma başlıklarından biri olmaya devam edecek.

Common Sense Media’nın yeni raporu da ChatGPT for Teens’in bu hedeflere ulaşmak için önemli adımlar attığını, ancak bağımsız testlere göre mevcut sistemde hâlâ ciddi boşluklar bulunduğunu ortaya koyuyor.